มนุษย์เราประกอบไปด้วยองค์ประกอบหลักสองอย่างคือ กาย และ ใจ เรามีวิธีการมากมายในการปรับกายให้แข็งแรงปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ แต่วิธีในการปรับใจให้แข็งแกร่งนั้นกลับไม่มีใครให้ความสำคัญ คนเรามักจะปล่อยใจให้เพลิดเพลินไปกับอารมณ์ และเรื่องราวต่างๆ ทั้งที่น่าพึงพอใจ และไม่น่าพึงพอใจ ทำให้ใจของเรานั้นมักจะล่องลอยออกไปสู่นอกตัวเสมอๆ

สมาธิจึงเป็นวิธีการที่จะนำใจกลับคืนเข้ามาอยู่กับเนื้อกับตัวอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งเมื่อทำบ่อยๆ เข้าก็จะทำให้เข้าถึงความสงบสุขของใจอย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน และเมื่อเดินตามทางมรรคมีองค์ ๘ ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้แล้ว ก็จะสามารถทำให้บรรลุธรรมที่ลุ่มลึกเข้าไปได้ในที่สุด

พระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ หลวงพ่อธมฺมชโยกล่าวว่า

การทำสมาธิก็คือการทำใจของเราให้หยุดนิ่งอยู่ภายในกลางกายของเรา กล่าวคือการดึงใจกลับเข้ามาสู่ภายใน อยู่กับเนื้อกับตัวของเรา ในอารมณ์ที่สบาย เป็นการดึงใจที่ซัดส่ายไปในอารมณ์ต่างๆ ในความคิดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องครอบครัว ธุรกิจการงาน การศึกษาเล่าเรียน เรื่องสนุกสนานเฮฮา หรือเรื่องอะไรที่นอกเหนือจากนี้ก็ตาม ดึงกลับมาไว้อยู่กับตัวของเราให้มามีอารมณ์เดียว ใจเดียว ซึ่งหลวงปู่วัดปากน้ำภาษีเจริญ อธิบายการทำสมาธิว่า คือการทำให้ความเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ รวมหยุดเป็นจุดเดียว หรือให้รวมหยุดเป็นจุดเดียวในอารมณ์ที่สบายที่กลางกายของเรา ซึ่งวิธีทำให้เกิดสมาธิ คือฝึกใจให้หยุดให้นิ่งอยู่ภายใน

ลักษณะของใจที่เป็นสมาธิ

This post is also available in: จีนประยุกต์, จีนดั้งเดิม, อังกฤษ, เยอรมัน, ญี่ปุ่น